عده در عقد موقت چیست؟

[vc_row][vc_column][vc_column_text]

یکی از موضوعاتی که ممکن است بعد از پایان یک ازدواج موقت (صیغه) ذهن بسیاری از افراد را درگیر کند، بحث عده است. شاید در نگاه اول به نظر برسد که عده مخصوص ازدواج دائم است، اما واقعیت این است که حتی در عقد موقت هم زن موظف به رعایت عده است، البته با شرایطی خاص.

در این مقاله به زبان ساده و در عین حال دقیق، به تمام نکات مهم درباره عده در عقد موقت می‌پردازیم: از تعریف و مدت زمان گرفته تا تفاوت آن با ازدواج دائم و شرایط استثنائی.

[/vc_column_text][vc_column_text]

عده چیست؟ تعریف فقهی و حقوقی

عده از نظر لغوی به معنای «شمارش» است، اما در اصطلاح فقهی و حقوقی، به مدت زمانی گفته می‌شود که زن پس از جدایی از همسر (چه با طلاق، چه با فوت یا اتمام عقد موقت)، باید صبر کند و نمی‌تواند با مرد دیگری ازدواج کند.

عده یکی از احکام شرعی مهم در فقه اسلامی است که فلسفه‌های مختلفی از جمله:

• حفظ نسب (پرهیز از اختلاط نسل)

• حفظ شأن زن

• فرصت بازنگری در تصمیمات احساسی
  دارد.

عقد موقت چیست و چه تفاوتی با عقد دائم دارد؟

عقد موقت یا نکاح منقطع، نوعی ازدواج شرعی است که در آن زمان مشخصی برای پایان رابطه زناشویی تعیین می‌شود. این نوع ازدواج در قوانین جمهوری اسلامی ایران به رسمیت شناخته شده و احکام خاص خود را دارد.

تفاوت عمده‌ی آن با ازدواج دائم در دو مورد است:

• مهریه و مدت ازدواج از پیش تعیین می‌شود

• زن و مرد پس از پایان مدت، بدون طلاق از یکدیگر جدا می‌شوند

آیا زن بعد از عقد موقت باید عده نگه دارد؟

بله، در بسیاری از موارد، زن موظف است پس از پایان عقد موقت عده نگه دارد. اما مدت و شرایط آن با ازدواج دائم متفاوت است. نگه‌داشتن عده در عقد موقت بستگی به شرایط زیر دارد:

مواردی که زن موظف به نگه‌داشتن عده است:

• برقراری رابطه زناشویی انجام شده باشد

• زن یائسه نباشد

• زن باردار نباشد (در برخی موارد)

مدت عده در عقد موقت چقدر است؟

بر اساس ماده ۱۱۵۲ قانون مدنی ایران:

“عده‌ی فسخ نکاح و انقضای مدت در عقد موقت، در صورتی که زن باردار نباشد، دو طُهر است؛ و اگر زن با اقتضای سن حیض نبیند، ۴۵ روز است.”

یعنی:

استثناها: چه زمانی زن نیاز به نگه‌داشتن عده ندارد؟

در مواردی، زن از نگه‌داشتن عده در عقد موقت معاف است:

• عدم نزدیکی: اگر زن و شوهر اصلاً با هم نزدیکی نکرده باشند، زن می‌تواند فوراً ازدواج مجدد کند.

• زن یائسه باشد: در صورتی که زن به سن یائسگی رسیده باشد.

• ازدواج فسخ شده و نزدیکی نشده باشد

عده وفات در عقد موقت

بسیاری از افراد تصور می‌کنند چون عقد موقت است، در صورت فوت شوهر، زن نیازی به عده ندارد. اما اشتباه است. طبق ماده ۱۱۵۴ قانون مدنی:

“عده وفات در هر نوع ازدواج، چه دائم و چه موقت، چهار ماه و ده روز است.”

یعنی اگر شوهر در دوران عقد موقت فوت کند، زن باید ۴ ماه و ۱۰ روز عده وفات نگه دارد، حتی اگر نزدیکی هم صورت نگرفته باشد.

وظایف زن در ایام عده

در مدت عده عقد موقت، زن موظف است:

• از ازدواج با مرد دیگر خودداری کند

• در صورت بارداری، تا زمان وضع حمل ازدواج نکند

• در عده وفات، بهتر است خانه شوهر را ترک نکند (مسأله فقهی – اختلافی است)

تفاوت عده در عقد دائم و موقت

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]