نحله ایام زوجیت چیست و چگونه مطالبه می‌شود؟

مقدمه

یکی از موضوعات مهم در دعاوی خانوادگی، بحث مطالبه نحله ایام زوجیت است؛ مفهومی که بسیاری از زوجین در زمان طلاق با آن روبه‌رو می‌شوند.
نحله به‌معنای بخشش مالی از سوی شوهر به زن در زمان طلاق است که جنبه جبرانی و اخلاقی دارد و با مهریه یا اجرت‌المثل تفاوت دارد.
در ادامه به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که نحله چیست، چه شرایطی دارد و چگونه می‌توان آن را از طریق دادگاه دریافت کرد.

نحله ایام زوجیت چیست؟

در لغت، نحله به معنای هدیه یا بخشش بدون عوض است.
از نظر حقوقی، طبق تبصره ۶ ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق (مصوب سال ۱۳۷۱)، اگر زن در طول زندگی مشترک به وظایف همسری خود عمل کرده باشد و طلاق به درخواست شوهر باشد، دادگاه می‌تواند با توجه به سال‌های زندگی مشترک و وضعیت مالی مرد، مبلغی را به‌عنوان نحله تعیین کند.

بنابراین نحله در واقع هدیه‌ای است که قانون در زمان طلاق به زن اختصاص داده تا بخشی از زحمات و خسارات روحی او جبران شود.

تفاوت نحله با مهریه و اجرت‌المثل

بسیاری از افراد تصور می‌کنند نحله همان مهریه یا اجرت‌المثل است، در حالی که این سه کاملاً متفاوت‌اند:

شرایط تعلق نحله ایام زوجیت

دادگاه تنها در صورتی نحله را تعیین می‌کند که شرایط زیر وجود داشته باشد:

1. طلاق به درخواست مرد باشد.

2. زن در طول زندگی مشترک، وظایف زناشویی خود را انجام داده باشد.

3. دادگاه اجرت‌المثل تعیین نکرده باشد.

4. مرد از نظر مالی توانایی پرداخت مبلغ نحله را داشته باشد.

نحوه مطالبه نحله ایام زوجیت

برای مطالبه نحله، زن باید دادخواست مستقلی به دادگاه خانواده ارائه دهد یا در جریان پرونده طلاق تقاضای تعیین نحله کند.
مراحل به این صورت است:

1. تنظیم دادخواست مطالبه نحله در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.

2. ارجاع پرونده به دادگاه خانواده و بررسی شرایط طلاق.

3. استعلام از زوج درباره وضعیت مالی.

4. تعیین مبلغ نحله توسط قاضی با توجه به سال‌های زندگی، سن زن و توان مالی مرد.

میزان نحله چقدر است؟

قانون رقم مشخصی برای نحله تعیین نکرده است. مبلغ آن بستگی به:

• مدت زندگی مشترک

• وضعیت مالی مرد

• شرایط اجتماعی و سنی زن

• و نظر قاضی دارد.

به‌طور معمول، قاضی مبلغی را به صورت وجه نقد یا اقساطی تعیین می‌کند که باید هم‌زمان با اجرای صیغه طلاق پرداخت شود.

مدارک لازم برای مطالبه نحله

• کارت ملی و شناسنامه زن

• سند ازدواج

• گواهی عدم امکان سازش (در صورت صدور)

• دادخواست مطالبه نحله

• مستندات مربوط به وضعیت مالی مرد (در صورت امکان)

نکات مهم در مورد نحله

• نحله فقط در صورت طلاق به درخواست شوهر قابل مطالبه است.

• اگر زن درخواست طلاق بدهد یا اجرت‌المثل گرفته باشد، دیگر نحله به او تعلق نمی‌گیرد.

• نحله قابل توافق بین طرفین نیز هست و می‌توان در صورت‌جلسه طلاق آن را ذکر کرد.

سوالات متداول درباره نحله ایام زوجیت

۱. آیا زن می‌تواند هم اجرت‌المثل بگیرد و هم نحله؟
خیر، نحله زمانی پرداخت می‌شود که اجرت‌المثل تعیین نشده باشد.

۲. اگر مرد ورشکسته باشد، باز هم باید نحله پرداخت کند؟
دادگاه با توجه به وضعیت مالی مرد تصمیم می‌گیرد و ممکن است مبلغ را کاهش دهد یا اقساطی کند.

۳. نحله به زن ناشزه (تمکین‌نکرده) تعلق می‌گیرد؟
خیر، اگر زن از انجام وظایف زناشویی خودداری کرده باشد، نحله شامل حال او نمی‌شود.

۴. آیا نحله در طلاق توافقی هم وجود دارد؟
در طلاق توافقی معمولاً طرفین درباره همه حقوق مالی از جمله نحله توافق می‌کنند، بنابراین در صورت توافق، دادگاه دخالتی ندارد.

جمع‌بندی

نحله ایام زوجیت نوعی جبران مالی اخلاقی برای زن در زمان طلاق به درخواست شوهر است که دادگاه با در نظر گرفتن شرایط خاص تعیین می‌کند.
برای جلوگیری از تضییع حق، بهترین راه این است که زن در هنگام طرح پرونده طلاق، با وکیل متخصص خانواده مشورت کرده و هم‌زمان درخواست نحله و سایر حقوق مالی خود را ارائه دهد.